فراخوان، مسابقه، همایش

جایزه معماری آقاخان – Aga Khan Award for Architecture

جایزه معماری آقاخان ( Aga Khan Award for Architecture – AKAA ) جایزه‌ای است که هر سه سال یک بار از سوی بنیاد شبکه توسعه آقاخان به یک یا چند معمار زنده اعطا می‌گردد.

این جایزه که در سال ۱۹۷۷ از سوی کریم آقاخان پایه گذاشته شده، از نظر مالی برترین جایزه معماری در جهان بشمار می‌آید.

اهداف جایزه معماری آقاخان

هدف از این جایزه شناخت نمونه‌های برتر معماری که هم طرح‌ های نوین را در بر گیرد، هم فاکتورهای اجتماعی و بهبود و توسعه آنها، و نیز مفاهیم بازسازی، دوباره استفاده سازی، محافظت و طراحی محیط زیست عنوان گردیده.

جایزه معماری آقاخان به منظور شناسایی و تشویق ایده های ساختمانی که به طور موفقیت آمیزی توانسته است به نیازها و خواسته های جوامعی که در آنها مسلمانان بیشترین حضور را دارند پاسخ بدهد، تاسیس شده است. پروژه های منتخب نبایستی تنها تعالی معماری را به نمایش بگذارد بلکه علاوه بر آن، به طور کلی می باید توانایی بهبود سطح کیفی زندگی استفاده کنندگان را نیز به نمایش بگذارد.

جایزه معماری آقاخان - Aga Khan Award for Architecture
هیئت بررسی طرح

 

بنیاد شبکه توسعه آقاخان

جایزه ی معماری آقاخان بخشی از تلاش های کریم آقاخان برای فرهنگ است که طیف گسترده ای از فعالیت های مختلف را با هدف حفظ و ارتقا متریال و میراث معنوی جوامع اسلامی شامل می شود.

یکی از برنامه های شبکه توسعه آقاخان، توجه به شهرهای تاریخی به منظور احیای این شهرها در جهان اسلام هم از لحاظ فرهنگی و هم اجتماعی و اقتصادی است. این بنیاد در طول یک دهه ی گذشته ، عملیات بازسازی مناطق تاریخی در مصر، افغانستان، سوریه، هند، پاکستان، مالی، تاجیکستان، تانزانیا و بوسنی و هرزگوین را در دستور کار خود دارد. هم چنین حوزه ی موسیقی این مؤسسه، از نوازندگان سنتی جوامع با هدف حفظ، انتقال و گسترش بیشتر موسیقی سنتی حمایت می کند. در حوزه ی موزه ها ،‌ برنامه توسعه تعدادی از پروژه های موزه و نمایشگاه، از جمله موزه آقاخان در تورنتو در دست کار است.

این موسسه همچنین از وب سایت Archnet.org حمایت می کند که یک مرجع اینترنتی بزرگ مبتنی بر معماری در جوامع اسلامی است ،‌ و با برنامه معماری اسلامی آقاخان در دانشگاه هاروارد و انستیتو تکنولوژی ماساچوست همکاری می کند.

جایزه معماری آقاخان - Aga Khan Award for Architecture
archnetorg

جایزه معماری آقاخان

جایزه معماری آقاخان هر سه سال یک بار به پروژه هایی که دارای استانداردهای ویژه و جدید در معماری برتر ، شیوه های برنامه ریزی ، حفظ ارزش های تاریخی و معماری منظر باشد،‌ اعطا می شود.

بنیاد شبکه توسعه آقاخان برای شناسایی و تشویق کانسپت های ساختمانی که موفق به پاسخگویی به نیاز ها و خواسته های جوامع در سراسر جهان است تلاش میکند؛ مسابقه ای که که در آن مسلمانان حضور قابل توجهی دارند.

روند انتخاب برگزیدگان

روند انتخاب برگزیدگان این مراسم ، بر نوعی معماری تاکید می کند که نه تنها پاسخگوی نیازهای فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی مردم است بلکه محرک و پاسخگوی انتظارات فرهنگی آنان نیز هست. در جایزه ی آقاخان توجه خاص و ویژه معطوف طرح های ساختمانی است که از منابع بومی و محلی و تکنولوژی مناسب با روش های خلاقانه و نوآورانه بهره وری می شود و همچنین پروژه هایی که به دنبال ارزش های مشابه است.

این جایزه توسط یک کمیته به ریاست شخص کریم آقاخان اداره می شود. یک کمیته جدید که برای تعیین معیارهای واجد شرایط بودن پروژه ، ارائه جهت موضوعی در پاسخ به اولویت ها و مسائل در حال ظهور و به منظور توسعه برنامه ریزی برای آینده جایزه تشکیل شده است.

کمیته راهبری، مسئول انتخاب و انتصاب هیئت داوری کارشناس برای هر حوزه است به علاوه مسئول برگزاری  سمینارها و کنفرانس های بین المللی،‌ سخنرانی ها، ‌نمایشگاه ها و نشریات جایزه می باشد.

مبلغ این جایزه معادل یک میلیون دلار آمریکا است که به پروژه های برگزیده توسط هیئت داوران کارشناس اعطا می شود. این مراسم از سال ۱۹۷۷ (۳۹ سال پیش) برگزار می شود و تا کنون یازده دوره را پشت سر گذاشته است و بیش از ۹۰۰۰ پروژه در سراسر جهان مورد بررسی قرار گرفته که تا به امروز ۱۱۰ پروژه توسط هیئت داوران برای دریافت جایزه ی معماری آقاخان کاندید شده اند.

این جایزه با دیگر جایزه های معماری متفاوت است زیرا نه تنها معمار را تشویق می کند بلکه شهرداری ها ، سازندگان، کار فرماها ، استاد کاران و مهندسان که نقش مهمی در تحقق یک پروژه ایفا کرده اند را می شناساند.

جایزه معماری آقاخان - Aga Khan Award for Architecture
اهدای جایزه معماری آقاخان

پروژه‌های برنده شامل مجتمع‌های مسکونی، ترمیم بناهای مستقل، پروژه‌های حفاظت بافت و محیط، چشم انداز‌ها و انگاره‌هایی از ساخت و ساز که هدف آن بهبود و توسعه محیط شهری است، می‌شود.

کریم آقاخان چهل و نهمین امام فرقه اسماعیلیه است. این بنیاد در زمینه فرهنگی نیز برنامه‌هایی را جهت احیای میراث جوامع اسلامی اجرا می کند که از جمله آنها فعالیت‌های معماری و مرمتی در سرزمین‌های اسلامی است.بنیاد آقاخان یک موسسه اسلامی است که در زمینه های مختلف اجتماعی، فرهنگی، علمی و … در سطح جهان اسلام فعال است.

هر دوره سه ساله شامل یک مرحله فشرده نامزدی، ثبت مستندات و بررسی فنی پروژه‌ها است.

در حین دوره، صدها ساختمان معاصر و پروژه‌های حفاظت و مرمت شناسایی شده و به هیأت داوران ارشد معرفی می‌شوند.

اعضای هیأت داوران که در زمینه‌های گوناگونی مثل هنر، باستان‌شناسی، برنامه‌ریزی شهری و معماری، تخصص دارند پروژه‌های برنده را انتخاب می‌کنند. این جایزه، مستندات بیش از شش هزار طرح ساختمانی را از سراسر جهان گردآوری کرده است و از این میان ۹۰۰ پروژه به عنوان برندگان جایزه انتخاب شده‌اند.

جایزه معماری آقاخان - Aga Khan Award for Architecture
بنیاد آقاخان

همچنین جایزه ویژه این بنیاد تا‌کنون به سه معمار شاخص یعنی رفعت چادرجی، حسن فتحی و جفری باوا اهدا شده است.

از طرح‌های معماری دریافت‌کننده این جایزه می‌توان برج‌های دوقلوی پتروناس در مالزی، کتابخانه اسکندریه در مصر، مسجد العباس در یمن، احیای شهر تاریخی بیت المقدس و … را نام برد.

این جایزه به برخی از طرح‌ها و پروژه‌های معماری و مرمت و احیای انجام شده در ایران نیز تعلق گرفته است که عبارتند از پناهگاه ساخته شده با کیسه شنی، شوشتر نو ، باغ فردوس در تهران، مرمت چهلستون، هشت بهشت و عالی قاپو در اصفهان و احیای چند بنای تاریخی در اصفهان و یزد.

جایزه معماری آقاخان بر خلاف جایزه پریتزکر، بر روی شیوه‌های بومی و اسلامی و راهکردهای معماری کهن و نوین در توسعه جهان سوم نیز متمرکز است. همچنین این جایزه‌ای است که هر سه سال یک بار از سوی بنیاد شبکه توسعه آقاخان به یک یا چند معمار زنده اعطا می‌شود.

 

منبع
Aga Khan Award for Architecture
برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن