اخبار و گزارشتاریخ معماریمعمارینقد معماری

موزه ملی هویت ایرانی، طراح فرانسوی

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری

موزهٔ ملی ایران مجموعه‌ای از گنجینهٔ آثار تاریخی و پیش از تاریخی ایران است، که در تهران قرار دارد. این موزه شامل دو ساختمان مجزا به نام‌های موزهٔ ایران باستان با تاریخ گشایش ۱۳۱۶ و موزهٔ دوران اسلامی با تاریخ گشایش ۱۳۷۵ است.

موزه ملی ایران با قدمتی حدود ۶۰ سال، نه تنها بزرگترین موزه باستان‌شناسی و تاریخ ایران است. این موزه در فرهنگ موزه داری ایران به عنوان موزه مادر محسوب می‌شود.

اندیشه تأسیس و فعالیت موزه، در بطن تفکرات و تحولات سال‌های دهه ۱۳۰۰ و ۱۳۱۰ شکل گرفت. در این سال‌ها،‌اندیشه‌های نوگرائی، با تکیه بر اصول فرهنگ کهن ایرانی و احیای سنت‌ها و ارزش‌ها و افتخارات ایران‌باستان، گسترش و نمود روزافزونی داشت، که تبعات آن احداث نهادها و موسسات علمی – فرهنگی، صنعتی، نظیر دانشگاه تهران، بیمارستان‌ها، مدارس و … موزه بود.

برای اولین بار پیشنهاد ایجاد مکانی به نام موزه توسط مرحوم مرتضی قلی هدایت ملقب به صنیع الدوله عنوان شد. او در فکر ایجاد موزه و اداره‌ای به نام اداره عتیقات برای ساماندهی به وضع کاوش‌های تجاری بود اما به این مقصود نرسید.

 

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری
مرحوم مرتضی قلی هدایت ملقب به صنیع الدوله

 

اولین موزه در ۱۲۹۵ خورشیدی به نام موزه ملی یا موزه معارف در یکی از اتاقهای بزرگ وزارت معارف که در سمت شمال بنای مدرسه دارالفنون قرار داشت تشکیل گردید. این موزه دارای ۲۷۰ قلم شی مفرغی، سفالی، شیشه‌ای، سکه، سلاحهای قدیمی، مهر، اشیای چوبی، مرقعات، کتاب و منسوجات بود که بوسیله کارمندان اداره عتیقات جمع‌آوری یا توسط مردم اهدا شده بود.

در ۱۳۰۴ خورشیدی اشیای این موزه به تالار آئینه کاخ مسعودیه منتقل شد. از سویی با آغازحفاری باستان شناسان اروپایی به ویژه هیئت باستان‌شناسی فرانسه به ریاست ژاک دومرگان (Jacques de Morgan) از سال ۱۲۷۶ خورشیدی (۱۸۹۷ میلادی) در شوش توجه مردم ایران به اهمیت مواریث فرهنگی جلب شد.

 

بخوانید  هماهنگی در روند طراحی
اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری
ژاک دومرگان (Jacques de Morgan)

 

در سال ۱۳۰۶ خورشیدی امتیاز بدون قید و شرط طرف باستان شناسان فرانسوی در ایران لغو گردید. به آنها اجازه داده شد تنها در شوش به حفاری بپردازند. همچنین از آنجا که ایران تصمیم گرفته بود تا موزه و کتابخانه ملی تأسیس نماید، لذا امتیاز طراحی و اجرای آن به فرانسویان داده شد. به همین منظور آندره گدار مهندس فرانسوی در سال ۱۳۰۸ خورشیدی ۱۹۲۹ میلادی برای تأسیس موزه و کتابخانه به ایران آمد و رسماً کار خود را شروع کرد.

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری
آندره گدار معمار فرانسوی

 

ساخت موزهٔ دوران اسلامی با انگیزهٔ انجام فعالیت‌های گوناگون فرهنگی در سال ۱۳۲۳ در محوطه موزه ملی ایران آغاز شد و با وقفه‌های متعدد سرانجام در سال ۱۳۲۹ معماری آن پایان یافت و لیکن انجام مراحل تکمیلی آن به سالهای بعد موکول شد. با توجه به اهمیت آثار دوره اسلامی طراحی و اجرای معماری داخلی موزه دوران اسلامی از سال ۱۳۷۰ با در نظر گرفتن هنر و فلسفه اسلامی آغاز شد و پلان آن به طرح چلیپای دوران ساسانی در نظر گرفته شد. سرانجام این موزه با حدود ۱۰ هزار متر مربع در چهار طبقه در سال ۱۳۷۵ افتتاح گردید که دو طبقه آن اختصاص به نمایش آثار هنر اسلامی دارد و دو طبقه دیگر آن امکان فعالیتهای جنبی را میسر می‌سازد.

تحلیل و بررسی


ساخت این موزه در ۲۱ اردیبهشت سال ۱۳۱۳ خورشیدی به دستور رضا شاه توسط معمار فرانسوی، آندره گُدار، شروع شد.

 اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری

از آنجایی که طرح و نقشهٔ یک موزه باید با موضوع و اشیای داخل آن ارتباط و هماهنگی داشته و با تاریخ و هنر آن سرزمین مرتبط و پیوسته باشد از این نظر، نما و سردر ورودی موزه به سبک نمای ایوان کسری ساخته شد. (ایوان کسری نام کاخی در شهر تیسفون، پایتخت دولت ساسانی است که ایوان آن ۳۵ متر بلندی، ۵۰ متر پهنا و ۲۵ متر ژرفا دارد). رنگ آجرها نیز به همین منظور به رنگ سرخ تیره تعیین شده تا نمایانگر معماری عصر ساسانی باشد. بنای موزه حدود ۱۱٬۰۰۰ متر مربع است که ساختمان اصلی آن در سه طبقه ایجاد شده‌است.

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری
طاق کسری

 

بخوانید  سیستم های سازه ای ساختمان های بلند مرتبه

معمار این ساختمان آندره گدار معمار فرانسوی بوده‌است که در طراحی آن کاخ کسری در شهر تیسفون در دوران ساسانی را در ذهن داشته‌است. آغاز ساخت آن سال ۱۳۱۴ خورشیدی است که در مدت دو سال عملیات ساختمانی آن بوسیله حاج عباسعلی معمار و استاد مراد تبریزی تکمیل و در سال ۱۳۱۶ خورشیدی رسماً گشایش یافت.

ساختمان موزه ایران باستان از نخستین بناهایی بود که مختص موزه در ایران ساخته شد . بنابراین ، تمام موازین موزه های جدید در آن رعایت گردید .

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری


فضاهای فیزیکی :

این موزه دارای ۷۵۰۰ متر مربع زیر بنا و شامل سه طبقه زیر زمین ، همکف و طبقه فوقانی است . طبقه زیرین آن محل برگزاری نمایشگاههای موقت ، طبقه همکف آن محل نمایش آثار پیش از تاریخ و تاریخی ، و بخش لرستان است . همچنین کتابخانه و سالن سخنرانی نیز در این طبقه واقع شده است . طبقه فوقانی نیز به آثار دوره اسلامی ، تالار قرآن و تالار گنجینه اختصاص دارد . بطور کلی می توان موزه را به سه بخش تقسیم کرد که معیار این طبقه بندی ادوار مختلف تحول در تاریخ ایران است و عبارتست از : دوران پیش از تاریخ دوران تاریخی و دوران اسلامی .

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری
پرسپکتیو کلی از موزه ملی ایران

 

از دیگر بخشهای موزه ملی ایران می توان به سالن نمایش و بخش تحقیقاتی تاریخی و همچنین واحد عکاسی و آزمایشگاه شیمی اشاره کرد که مجموعاً مکانهایی هستند برای تحقیق و پروژهش در زمینه های تاریخی و بالاخص باستانشناسی . کتابخانه تخصصی این موزه که بالغ بر ۲۰ هزار جلد کتاب را در خود جای داده ، پذیرای درخواست دانشجویان و محققان در رشته باستان شناسی ، تاریخی و تاریخ هنر می باشد .

نور :

نور ساختمان به طور طبیعی و با نیروی الکتریسیته تامین شده است برای نورگیری طبیعی پنجره های بلند در دو ضلع شرقی و غربی تالارها تعبیه و دو حیاط خلوت یا پاسیوی مرکزی در میان تالارها منظور شده است .

 

بخوانید  نما، بیان تصویری معماری - بخش اول

سیر کولاسیون :

گردش در تالار موزه ملی بر خلاف عقربه های ساعت است ، که با معرفی اماکن و محوطه های باستانی حفاری شده آغاز می گردد و آثار مکشوف با دیدی کاملاً باستانشناختی و با رعایت تقدم تاریخی علمی تنظیم و ارائه شده است .

ضلع شرقی و شمالی تالار به دوران ایلامی و هخامنشی اختصاص دارد با چرخش به ضلع غربی ، قطعات گجبری و موزاییکهای ساسانی آثار تزیینی کوچکی را تشکیل داده که چشم اندازی از ایران عهد اشکانی و ساسانی ارائه می کند .

ارتباط به طبقه فوقانی از طریق رامپی پیچ دار صورت می گیرد ، که طبقه فوقانی به آثار تمدن اسلامی اختصاص دارد .

 

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری

اخبار و گزارش تاریخ معماری معماری نقد معماری

 


منابع : 

ویکی-پدیا، دانشنامهٔ آزاد – موزه ملی ایران 

تحلیل و بررسی موزه ملی ایران – پایگاه اینترنتی معماری آنلاین 

وبگاه رسمی موزه ملی ایران 

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 + 6 =

بستن
بستن