اخبار و گزارشتئاترطراحی داخلیمعمارینگارخانه

طراحی صحنه از تفکر تا اجرا

هنر تئاتر ترکیبی است از چند هنر متفاوت، که هر یک در اجرای نمایش نقشی بر عهده دارند. ترکیبی از هنر و تلاش نویسنده، کارگردان، بازیگران، طراح صحنه، طراح نور، طراح گریم، طراح لباس، سازندگان دکور، متصدیان نور و صدا، گریمور ها، دوزندگان لباس، مدیر صحنه، منشی صحنه و دیگران است که اجرای یک نمایش را امکان پذیر می سازد. در این میان طراح صحنه نقش عمد ه ای در اجرای نمایش بر عهده دارد وی برای دستیابی به یک طراحی متناسب و قابل قبول، علاوه بر اطلاعات جامعی که از معماری، نقاشی، پرسپکتیو، نقشه کشی، نور، رنگ، موسیقی، هنر فیلم و سینما و غیره (که اطلاعات تخصصی است) دارد، باید با مطالعهٔ تاریخ، تاریخ تحولات اجتماعی، تاریخ هنر، تاریخ تحولات طراحی صحنه، تاریخ تئاتر، سبک شناسی، جامعه شناسی، مردم شناسی، روان شناسی، تاریخ لباس و غیره؛ اطلاعات خود را تکمیل کند و با آگاهی کامل ایده ها و طرح های خود را ارائه دهد.

اخبار و گزارش تئاتر طراحی داخلی معماری نگارخانه
نمایش خاطرات و کابوس های یک جامه‌دار

تعاریف و کاربرد ها
فضاسازی برای یک نمایش و تبدیل فضای غیرمرئی متن نمایشی به شکل دیداری روی صحنه را طراحی صحنه می نامیم. طراحی صحنه یعنی فضاسازی برای یک نمایش که فضای فیزیکی به کمک خط، سطح و حجم و فضای احساسی به وسیله رنگ و نور روی صحنه خلق می شود.

طراحی صحنه ایجاد و خلق فضاست. فضائی همگون با سبک و شیوهٔ اجرای نمایش، هماهنگ با متن مورد نظر کارگردان و متناسب با زمان و مکان وقوع داستان. در طراحی صحنه، فضای فیزیکی به کمک رنگ و نور القا شده و در نهایت با لباس و گریم و لوازم صحنه و موسیقی کامل می شود.

اخبار و گزارش تئاتر طراحی داخلی معماری نگارخانه

اخبار و گزارش تئاتر طراحی داخلی معماری نگارخانه

“هر چیزی برای طراح صحنه می تواند معرف معانی دلخواه او باشد و به عبارت دیگر طراح صحنه می تواند از هر چیزی مفهوم مورد نظرش را بگیرد. این عوامل مختلف و مهم ترین آنها نور، ‌فرم و شکل، رنگ و طرز چیدن و قرار گرفتن عناصر در صحنه است. با نور پردازی می توان مفاهیم گوناگونی را از اشکال گرفت. انتخاب زوایه ومیزان نور، مفاهیم مورد نظر را دقیق تر و روشن تر یا کمتر اشاره ای تری مطرح می کند. بنابراین هر شکلی برای طراح صحنه همانی نیست که همگان می شناسند، بلکه طراح صحنه هر شکلی را در ذهنش در موقعیت ها، معنی ها و فضاهای گوناگون می بیند. طراح صحنه فرم لوازم عناصر را بیانی تصویری و مفاهیمی نمایشی برانداز می کند و آن ها را به مانند هنرپیشه ای تلقی می کند و می شناسد که می تواند نقش ها و حالات دراماتیک مختلفی را در محیط و شرایط مختلف ایفا کند. طراح می تواند با انتخاب فرم های مناسب لوازم و عناصر و با کم و زیاد کردن سایه ها و روشنی های نور و جابه جایی آن ها، فضاهای موثری را با زبانی نمایشی و دراماتیک به وجود آورد.

رنگ که کاربرد بیشترین القا  و تاکید بهتر حس و حال است و از این بابت در یاری دادن به خواست های طراح صحنه کمک می کند، در کنار نورپردازی قابلیت موثری دارد، در حالی که نحوه قرار گرفتن عناصر و چیدن لوازم می تواند بر نقش و بازی نور در بازتاب فضاهای دلخواه اثرگذار باشد. مثلا از این طریق می توان با چیدن درست، از خلوتی ها و شلوغی ها انواع مفاهیم و روحیات و فضاهای مختلف را به دست آورد و معانی کاملا جدیدی را به این دو مفهوم داد.

طراحی صحنه نقش اصلی را در هنرهای نمایشی دارد، زیرا مجسم کننده واقعی فضای دراماتیک داستان است؛ زمینه، بستر و جلوه دهنده بازی هنر پیشه است محیط و چارچوب مناسب و دلخواه است و بالاخره امکانی است که بدون تلاش تماشاگر او را بالافاصله در ارتباط مطلوب با موضع و فضای نمایش قرار می دهد . طراحی صحنه یکی از بهترین حرفه هاست.” – مجموعه مقالات مرتضی ممیز –

اخبار و گزارش تئاتر طراحی داخلی معماری نگارخانه

طراحی صحنه از بدو پیدایش تئاتر و نمایش، یکی از عوامل و عناصر اصلی آن بوده است. وقتی چند هزار سال پیش در یونان باستان اشیل یکه تاز صحنه تئاتر عصر خود به تنهایی و یا به کمک یک نفر دیگر نمایش را از ابتدا تا انتها اجرا می کرد، کارگردان و طراح صحنه به معنی امروزی وجود نداشت.اشیل، هم کارگردانی می کرد و هم طراحی و هم بازیگری در واقع همه این موارد ب یآ نکه مستقیماً نامی از آن ها برده شود انجام می گرفت. وقتی در قسمت انتهای صحنه پنج در تعبیه می شد نه شش در و نه چهار در و یا وقتی ماشین آلات مختلف در روی صحنه مورد استفاده قرار می گرفت و یا وقتی برای هر نقشی ماسک بخصوصی مورد استفاده قرار می گرفت در واقع طراحی صحنه صورت می گرفته است و یا هنگامی که بازیگر از در وسط در قسمت انتهایی صحنه وارد می شد و پس از به چپ و راست رفتن در مرکز صحنه می ایستاد و تمام توجه تماشاگران و یا بهتر است بگوییم شرکت کنندگان را به خود جلب می کرد، در واقع به کار خود میزانسن می داده و کارگردانی می کرده است. این وضعیت در طول تاریخ کم و بیش ادامه داشت تا این که نمایش های قرون وسطایی تحولی تازه در عرصه طراحی صحنه تئاتر به وجود آورد. این نمایش ها که در قالب اجرای صحنه ای و  خیابانی (کارناوالی) اجرا می شدند، شکل بدیعی از صحنه پردازی به وجود آوردند. نمایش های قرون وسطایی که بر مبنای داستان ها و روایت های مذهبی نوشته می شدند در داخل و یا خارج کلیسا ها اجرا می شدند. تنوع در طراحی صحنه مشتمل بر صحنه های بهشت، دوزخ و برزخ همراه با جلوه های ویژه جذاب و تأثیرگذار، برای خود جایگاه مستقلی در یک مجموعهٔ نمایشی پیدا کرد و جزو تفکیک ناپذیر آن شد. به طوری که امروزه بعید است نمایشی بدون داشتن طرح صحنه به روی صحنه برود. )حال چه این طراحی توسط طراح انجام شود و یا خود کارگردان( طراحان صحنه امروز دیگر نقاش صحنه نیستند تا صحنه ای خیالی و رؤیایی برای تئاتر های تشریفاتی طبقه اشراف نقاشی کنند بلکه معمارانی آشنا به تکنولوژی روی صحنه که در پی ایجاد فضا و جو نمایش هستند.

امروزه هدف طراح صحنه برانگیختن تحسین و تشویق تماشاچی برای دیدن یک معماری زیبا و دلفریب نیست بلکه هدف هرچه بیشتر نزدیک تر کردن فضای صحنه به حال و هوای نمایش است.
شاید وقتی برای اولین بار صحنه های تئاتر از نور (جریان الکتریسیته) بهره گرفتند، کسی گمان نمی کرد که روزی نور، در خدمت القای فضای نمایش قرار گیرد. وسایل نورپردازی در آن روزگار تنها برای روشن کردن صحنه به کار می رفت. اما امروزه طراحی نور و نورپردازی نقش بسیار عمد ه ای در اجرای نمایش دارند و ارزش نمایشی نور که برای اولین بار توسط افرادی چون (آپیا) و (گوردن کریگ) مطرح می شود بر هیچ دست اندرکار تئاتری پوشیده نیست.

اخبار و گزارش تئاتر طراحی داخلی معماری نگارخانه

 

بخوانید  هم سرایی شعر و معماری - قسمت سوم

مراحل طراحی صحنه

۱ – مرحلۀ تفکر: اگرچه ترسیم مکان، زمان و فضا در ذهن ممکن است راحت و آسان باشد، ولی به آگاهی قبلی از موضوعات و علوم و هنر های مختلف نیاز دارد. مغز مانند یک رایانه است که داده ها را پردازش و نتیجه نهایی را عرضه می کند.
تفاوت عمده مغز انسان و رایانه، احساس و سلیقه و خلاقیت در انسان است. رسیدن به این آمادگی ذهن نیازمند تلاش، آموختن و تجربه است. دامنهٔ کار یک طراح صحنه به گستردگی بسیاری از علوم و فنون و هنر هاست. طراح صحنه لازم است اطلاعات جامعی از محیط اطراف خود داشته باشد. تاریخ، جغرافیا، مذهب، سیاست، مردم شناسی، جامعه شناسی، روان شناسی، فرهنگ عامه، آداب و سنن، کشاورزی، پزشکی، صنعت، هنر و … علومی هستند که طراح باید درباره آن ها آگاهی داشته و یا در صورت لزوم به منابع آن دسترسی داشته باشند. طراح صحنه در هر کار دیدی با موضوع، شغل و حرفهٔ جدیدی روبروست. یک روز دربارهٔ ایران عصر قاجار، بار دیگر مساجد ایرانی، در نمایش دیگر زندگی ارامنهٔ ایران و یا شاید در خصوص حرفهٔ قصابی و یا حتی با آزمایشگاه یک فیزیکدان اتمی یا مطب یک پزشک و … سر و کار دارد. از این رو لازم است طراح صحنه دامنهٔ تفکر گسترد ه ای داشته باشد، باید کلیه اطلاعات
را از طریق مراجعه به سوابق و تجارب قبلی و مطالعه و تحقیق کتابخانه ای و میدانی و بازدید از محل ها و … به دست آورد. از همین روست که گاه مطالعه و جمع آوری اطلاعات ماه ها طول می کشد. با داشتن این اطلاعات است که تصاویر در ذهن طراح شکل می گیرد و در مرحلهٔ بعدی مورد استفاده قرار می گیرد .

اخبار و گزارش تئاتر طراحی داخلی معماری نگارخانه
نمایش خشکسالی و دروغ

۲ – مرحلۀ اجرا: پس از کسب اطلاعات لازم طراح صحنه درباره موضوع نمایش به تفکر می پردازد و تصویر های ذهنی خود را به صورت طرح های اولیه صحنه بر روی کاغذ پیاده می کند. از این رو او برای انجام این کار به دانش های دیگری نیاز دارد. طراحی، نقاشی، رنگ، نقشه کشی، پرسپکتیو، نور صحنه، سبک های مختلف هنری، سبک های معماری، تاریخ معماری و مبلمان، شناخت مواد و مصالح معماری، شناخت مواد و مصالح دکورسازی و ماکت سازی و کاربرد آن ها و … مواردی هستند که طراح صحنه بایستی از آن ها اطلاعات کامل و تخصصی داشته باشد و از این رو است که معتقدند طراحی صحنه مجموعه ای از هنر هاست.
طراحی صحنه ممکن است ساده و خلاصه شده باشد، اما در پشت این سادگی، تفکر و اندیشه نهفته است. در طراحی صحنه باید از شلوغی به سادگی و از کل به جزء رسید. مثلاً نیما شعر کلاسیک را خیلی خوب و تخصصی می شناسد و به کلیه زوایا و نکات فنی آن آشناست. او از شعر کلاسیک به شعر نو می رسد. پیکاسو، اگر پشتوانهٔ هنر کلاسیک را نداشت به عنوان سردمدار سبک کوبیسم، جایگاهی پیدا نمی کرد. پشت سادگی شعر نیما و تابلو های پیکاسو یک دنیا آگاهی و دانش وتجربه نهفته است. طراحی صحنه هم باید پشتوانه داشته باشد.

اخبار و گزارش تئاتر طراحی داخلی معماری نگارخانه

 

بخوانید  خانه های گیاهی...خانه هایی که رشد میکنند...

نکاتی در باب طراحی صحنه 

۱- در طراحی های هنری سعی کنید هر آنچه که در ذهنتان است، ساده کرده و آن را از پیچیدگی ها برحذر دارید.

۲- در کار تئاتر کارگردان نفر اول و طراح صحنه نفر دوم است.

۳- طراح صحنه اولین کسی است که کارگردان برای تئاتر پس از دریافت نمایشنامه با او جلسه می گذارد.

۴- تفکر و اندیشه کارگردان براساس طراحی صحنه شکل می گیرد.

۵- در تئاتر همه چیز را بزرگ میکنیم. از رنگ های لباس زیاد استفاده میکنیم و …

۶- طراحی صحنه یعنی تبدیل متن به تصویر. به عبارت دیگر تصویرسازی ایده های ذهنی و خلق یک فضای جدید برای ارتباط تماشاگر با آن.

۷- در طراحی صحنه تئاتر پیشنهاد این است که از تا حدامکان از واقعیت ها پرهیز شود. زیرا در تئاتر برای مخاطب جذاب نیست. ترجیحا چیزی باشد که رئال و تکراری نباشد.

۸- در طراحی صحنه ابتدا دنبال فضا باشید و بعد چیدمان. یعنی ابتدا فضا را با موضوع هماهنگ کنید.

اخبار و گزارش تئاتر طراحی داخلی معماری نگارخانه
نمایش تن‌تن‌ و راز قصر مونداس .. عکس رضا معطریان

۹- دو فاکتور در تئاتر: ۱- نور ۲- دکوری که حالات و حرکات را برجسته تر کند.

۱۰- مردم برای دیدن به تئاتر می روند. برای دیدن چیزهای جدید.

۱۱- در طراحی صحنه، کنترل زمان عامل موفقیت است. زیرا اغلب مواقع زمان زیادی برای اجرای دکور وجود ندارد و طراح باید از قبل برای آن برنامه ریزی کند.

۱۲- نباید اجازه دهیم در صحنه هر چیزی وجود داشته باشد. تئاتر نباید تزئینی باشد. باید از اشیا استفاده کرد.

۱۳- طراحی صحنه باید احساس داشته باشد. حتی یک صندلی. این احساس است که به طراحی روح میدهد و آن را متمایز میکند.

۱۴- مهم این نیست که دکور بزرگ و عظیمی داشته باشیم. مهم این است که مفهوم را برسانیم.

 

نمایش آمدیم نبودید رفتیم :
بخوانید  ۱۰ طرح برگزیده شده جهت یادبود هولوکاست لندن
برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × 1 =

بستن
بستن