اخبار و گزارشتاریخ معماریشهرنگاریمعمارینقد معماری

رد پای زمان بر ساختمان اپرای تهران

رد پای زمان بر ساختمان اپرای تهران – اختصاصی سانیکث

 

اخبار و گزارش تاریخ معماری شهرنگاری معماری نقد معماری

 

دستور ساخت اپرای تهران به دست رضا شاه برای مدرنیزه کردن تهرانی که میرفت تا پایتختی مدرن شود داده شد. این بنا در خیابان فردوسی، کمی پائین تر خیابان سوم اسفند (سرهنگ سخایی فعلی) قرار داشت. ساخت آن در سال ۱۳۱۴ آغاز شد و معمار آن یک شخص گرجی بنام نیکلای مارکوف بود که پس از اشغال ایران در سال ۱۳۲۰ از ایران گریخت و ساختمان اپرا نیز نیمه تمام باقی ماند. این بنا از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۴ به حال خود رها شده بود تا این که سرانجام بانک رهنی زمین آن را خرید و بر روی فونداسیون آن ساختمان دایره شکل فعلی بانک مسکن را بنا کرد. «به دنبال سفر رضاشاه به ترکیه (در خرداد سال ۱۳۱۳) و دعوت او به اپرا مقرر شد که شهرداری تهران اقدام به ساخت بنای اپرایی نماید. طرح و مصالح آماده و کار ساختمان به وسیله ی مهندسان اشکودا، آغاز شد و به علی دریا بیگی که از سفر آلمان بازگشته بود، مأموریت تشکیل کلاس بازیگری محول گشت»(اسکویی، ۱۳۷۸: ۳۲۹) این کلاس ها در رابطه با توقف ساختمان نخستین اپرا و تأسیس هنرستان هنرپیشگی زیر نظر سیدعلی نصر تعطیل شد.(اسکویی، ۱۳۷۸)

 

اخبار و گزارش تاریخ معماری شهرنگاری معماری نقد معماری

 

در سال ۱۳۱۹ ساخت اپرای بلدیه آغاز شد . ساختمان یک طرح ایرانی اروپایی داشت . ساختمان مکعب مستطیل بود اما داخل آن فضای اصلی اپرا به صورت گرد طراحی شده بود . اما یک سال پس از آغاز به کار، به خاطر اشغال ایران، پروژه متوقف شد . اسنادی که از برخی مکاتبات باقی مانده نشان می دهد که حتی پرده های صحنه و دکوراسیون داخلی اپرا به ایران آورده شده و در گمرک مانده بود . از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۴ یعنی حدود ۱۴ سال، این ساختمان نیمه مخروبه بود و مردمی که از کنار آن رد می شدند هم از آن می ترسیدند . خرافاتی در میان مردم شایع شده بود که چون زمین اپرا به زور از صاحبان آن گرفته شده، مخروبه باقی مانده . بانک رهنی از سال ۱۳۱۷ مکان خاصی نداشت و مدت ها در کنار بانک ملی به عنوان یک بخش منفک شده فعالیت می کرد .

بخوانید  هتل سمیرامیس طرحی از کریم رشید

 

اخبار و گزارش تاریخ معماری شهرنگاری معماری نقد معماری

 

ورود بانک رهنی به ساختمان اپرا :

اسناد باقی ماندهر از مکاتبات سال ۱۳۳۲ و ۳۳ نشان می دهد که کارکنان بانک با کمبود فضا مواجه بودند و فعالیت های بانک برای پرداخت تسهیلات گسترش یافته بود . این فعالیت ها نیاز به ساختمان های بزرگتری داشت . با مطالعاتی که بانک رهنی انجام انجام داد و رایزنی با شهرداری، مقرر شد، اپرا که حدود ۱۰ هزار متر مربع بود در اختیار این بانک قرار بگیرد .

مدیر عامل بانک رهنی در آن زمان مهندس علی صادق و یک آرشیتکت بود . از زمین بازدید کرد و با کمک دوستان خود در انجمن آرشیتکت های ایران طرحی را برای ساختن ساختمان آماده کرد . بر اساس اسناد موجود طراحی توسط دفتر معماری فروغی – مظفر انجام شد . برای اجرای طرح جدید دیوار ها خراب شد اما فونداسیون قسمت اصلی اپرا باقی ماند . همین ایده ای شد تا فضای گرد را به سالن معاملات و شعبه بانک تبدیل و ساختمان ادارات مرکز را درکنار آن ایجاد کنند . یکشرکت پیمانکار روسی (بوریس بروکه) اجرا بر عهده گرفت و یک مهندس روسی آلمانی هم ناظر آن بود . او ید طولایی در استفاده از بتن داشت و از همین رو سقف گنبدی شکل این بنا به یک شاهکار تبدیل شد . ایستایی این گنبد روی دیوارک های پره ای بتنی کناری بسیار ظریف است و دیوار های شیشه آجری که به کار رفته نور را به خوبی تنظیم می کند .

اخبار و گزارش تاریخ معماری شهرنگاری معماری نقد معماری

 

 

اخبار و گزارش تاریخ معماری شهرنگاری معماری نقد معماری

 

 

اخبار و گزارش تاریخ معماری شهرنگاری معماری نقد معماری

 

 

اخبار و گزارش تاریخ معماری شهرنگاری معماری نقد معماری

 


منابع :

فیس بوک ; صفحه ی تهران پریروز

تارنمای بانک مسکن ; bankmaskan.ir
تاریخچه ی تشکیل بانک مسکن

بخوانید  نما، بیان تصویری معماری - بخش اول
برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × یک =

بستن
بستن